Αθανάσιος Ευταξίας και Αμφίκλεια: Βίοι παράλληλοι και αλληλένδετοι
Ο Αθανάσιος Ευταξίας (1849-1931) δεν υπήρξε απλώς ένας επιφανής πολιτικός της νεότερης Ελλάδας, αλλά η προσωποποίηση της ίδιας της Αμφίκλειας (τότε Δαδί) στην κεντρική πολιτική σκηνή. Η πορεία του και η ιστορία της γενέτειράς του δεν είναι δύο ξεχωριστές ευθείες, αλλά δύο νήματα που πλέκονται διαρκώς μαζί, δημιουργώντας έναν ισχυρό δεσμό ευεργεσίας και μνήμης.
Από το Δαδί στην Πρωθυπουργία: Η ανοδική πορεία
Γεννημένος στο Δαδί, γιος του Παπα-Λουκά Ευταξία, ο Αθανάσιος γαλουχήθηκε με τις αξίες της τοπικής κοινωνίας: την εργατικότητα, την ευσέβεια και την αγάπη για τα γράμματα. Η πορεία του από το μονοθέσιο σχολείο του χωριού μέχρι τα έδρανα της Βουλής και το αξίωμα του Πρωθυπουργού (έστω και βραχύβιου, το 1926) αντικατοπτρίζει τη δυναμική της Αμφίκλειας εκείνης της εποχής, η οποία, αν και επαρχιακή κωμόπολη, "γέννησε" προσωπικότητες εθνικής εμβέλειας. Όπως η Αμφίκλεια στεκόταν περήφανα στις πλαγιές του Παρνασσού ατενίζοντας τον κάμπο, έτσι και ο Ευταξίας ατένιζε τα κοινά της χώρας, χωρίς ποτέ να αποκοπεί από τις ρίζες του.
Η Προσφορά ως Αντίδωρο: Η Ευεργεσία
Το σημαντικότερο στοιχείο που συνδέει τον Ευταξία με την Αμφίκλεια είναι η έμπρακτη ευγνωμοσύνη του. Δεν ξέχασε τον τόπο του μόλις πέτυχε στην Αθήνα. Αντιθέτως, λειτούργησε ως ο "μεγάλος ευεργέτης", επιστρέφοντας μέρος της δόξας και του πλούτου του στη γενέτειρά του. Η χρηματοδότηση για την ανέγερση του Γυμνασίου Αμφίκλειας και η δωρεά της προσωπικής του βιβλιοθήκης, του αρχείου και της οπλοθήκης του στο σχολείο, αποτελούν την υλική απόδειξη αυτής της αμφίδρομης σχέσης. Το Γυμνάσιο δεν ήταν απλώς ένα κτίριο, αλλά το όραμα του Ευταξία για τη νέα γενιά της Αμφίκλειας: να έχουν τα εφόδια που και ο ίδιος αναζήτησε με κόπο.
Η συμβολή του Δημητρίου Βασιλείου
Την ιστορική αυτή σχέση και το μέγεθος της προσωπικότητας του Αθανασίου Ευταξία ανέδειξε με το συγγραφικό του έργο ο αείμνηστος εκπαιδευτικός και Λυκειάρχης Αμφίκλειας, Δημήτριος Ι. Βασιλείου (1957-2023). Μέσα από το βιβλίο του «Αθανάσιος Ευταξίας: Ο πολιτικός από το Δαδί Δρυμίας», ο Βασιλείου φώτισε άγνωστες πτυχές της ζωής του ευεργέτη, συνδέοντας τα ιστορικά τεκμήρια με την τοπική παράδοση και διασώζοντας τη μνήμη ενός ανθρώπου που σφράγισε την ταυτότητα της σύγχρονης Αμφίκλειας.
Συμπερασματικά, ο Αθανάσιος Ευταξίας και η Αμφίκλεια πορεύτηκαν παράλληλα: η πόλη τού έδωσε τις ρίζες και την ταυτότητα, και εκείνος της έδωσε τα "φτερά" της παιδείας και της υποδομής για να προχωρήσει στο μέλλον.
Βιβλιογραφικές Αναφορές
Βασιλείου, Δ. (2017). Αθανάσιος Ευταξίας: Ο πολιτικός από το Δαδί Δρυμίας. Αθήνα: Μέμφις.
Βασιλείου, Δ. (2021). 1821-1822: Τα σημαντικότερα γεγονότα της ευρυτέρας περιοχής του Δαδίου. Αθήνα: Μέμφις.
Ενισλείδης, Χ. Μ. (1978). Η Αμφίκλεια (το πόλισμα και η περί τον Παρνασσόν χώρα). Αθήνα: Σύνδεσμος Αμφικλειέων.
Δήμος Αμφίκλειας-Ελάτειας. (2018, 6 Φεβρουαρίου). Αθανάσιος Ευταξίας (1849-1931) - 87 χρόνια από το θάνατό του. AMFIKLIA-Αμφίκλεια Blog. http://www.amfiklia.gr/2018/
Γυμνάσιο Αμφίκλειας. (χ.χ.). Η ιστορία του Γυμνασίου Αμφίκλειας. Ανακτήθηκε από http://gym-amfikl.fth.sch.gr/